สาเหตุและสิ่งกระตุ้นของอาการปวดศีรษะไมเกรน

สาเหตุที่แน่ชัดของอาการปวดศีรษะไมเกรนยังไม่สามารถระบุได้ อย่างไรก็ตามเชื่อว่าการเปลี่ยนแปลงของสารเคมีและเส้นประสาทในสมองมีบทบาทสำคัญต่อการเกิดสภาวะปวดศีรษะนี้1

ในระหว่างเกิดอาการปวดศีรษะไมเกรนกำเริบ ความไม่สมดุลของสารเคมีในสมองนี้อาจทำให้รู้สึกเหมือนเป็น “ตะคริวในสมอง” ซึ่งอาจน่ากลัวเกินจะทานทน อย่างไรก็ตาม อาการไมเกรนอาจถูกกระตุ้นได้จากสิ่งต่างๆ ได้แก่1-3

  • อายุ – อาการปวดศีรษะไมเกรนมักเริ่มเกิดในวัยรุ่นตอนปลายและส่วนใหญ่เกิดในผู้ที่มีอายุระหว่าง 25-55 ปี
  • พันธุกรรม – การมีประวัติครอบครัวเป็นไมเกรนอาจเพิ่มความเสี่ยงของคุณ
  • เพศ – เพศหญิงมีโอกาสเกิดไมเกรนได้มากกว่าเพศชายถึง 3 เท่า

อะไรที่กระตุ้น
ไมเกรน?

สิ่งกระตุ้นไมเกรนอาจเป็นอะไรก็ได้ตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงสภาพอากาศ ไปจนถึงปฏิกิริยาต่ออาหาร4 แต่ละคน มีสิ่งกระตุ้นแตกต่างกันไป แต่ส่วนหนึ่งที่พบได้บ่อยมีดังนี้
เปิดทั้งหมด / ย่อทั้งหมด

ความเครียด 

ความตึงเครียดทางร่างกายอาจก่อให้เกิด อาการของไมเกรน ได้ในบางคน ซึ่งรวมถึงความแข็งหรือตึงที่คอ และ/หรือไหล่ ความกดดันหรือการกดดันตัวเองมากเกินไป หรือการออกกำลังมากเกินไป โดยเฉพาะหากคุณไม่คุ้นเคยกับมัน4

อารมณ์ที่สุดขีด เช่น ความตื่นเต้น ความวิตกกังวล สะเทือนใจหรือความตึงเครียด รวมถึงความเครียดหรือความเศร้าที่คุณรู้สึกอันเป็นผลของอารมณ์เหล่านี้ ก็อาจนำไปสู่ไมเกรนได้5

การนอนหลับ 

พฤติกรรมการนอนของคุณอาจส่งผลกระทบต่อไมเกรนของคุณ การเปลี่ยนแปลงรูปแบบการนอนหลับและการนอนหลับที่ถูกรบกวนอาจทำให้เกิดไมเกรนได้บ่อยขึ้น การพักผ่อนตอนกลางคืนอย่างเพียงพอเป็นสิ่งสำคัญอย่างยิ่งเพราะการนอนมากหรือน้อยเกินไปอาจกระตุ้นให้เกิดอาการไมเกรนได้4 คุณอาจลดผลกระทบจากการนอนหลับที่อาจมีต่อการกระตุ้นไมเกรนได้ด้วยการวางแผนการเดินทางให้ดี ไม่ทำงานนอกช่วงเวลางาน หรือหลีกเลี่ยงการนอนยาวในช่วงวันหยุดสุดสัปดาห์

อาหารการกิน 

น่าเสียดายที่อาหารที่กระตุ้นไมเกรนประกอบด้วยอาหารหลายอย่างที่คนส่วนใหญ่ชื่นชอบ ได้แก่ ช็อคโกแลต เนยแข็งและผลิตภัณฑ์อื่นๆ ที่ทำจากนม ผลไม้ตระกูลซิตรัส และอาหารทะเล5,6 นอกจากนี้ หากคุณเป็นไมเกรน คุณยังควรหลีกเลี่ยงสารเติมแต่ง เช่น สารให้ความหวาน แอสปาร์แตม สารกันเสีย และผงชูรส(โมโนโซเดียมกลูตาเมต) เพราะสารเหล่านี้อาจเป็นสิ่งกระตุ้น6 เครื่องดื่ม เช่น คาเฟอีน และแอลกอฮอล์ ก็สามารถกระตุ้นให้เกิดไมเกรนเช่นกัน5

อาจเป็นการยากที่จะรับประทานหรือดื่มอะไรเมื่อคุณปวดศีรษะ แต่โปรดระลึกว่าทั้งการขาดน้ำและระดับน้ำตาลในเลือดต่ำจากการขาดอาหารสามารถก่อให้เกิดไมเกรนได้5 ดังนั้นคุณจึงควรดูแลตัวเองและพยายามอย่าลืมรับประทานอาหารและดื่มน้ำให้เพียงพอ

สิ่งกระตุ้นทางประสาทสัมผัส 

อะไรก็ตามที่มีผลต่อประสาทสัมผัสของคุณ ไม่ว่าจะเป็น การสัมผัส กลิ่น รส การมองเห็น การได้ยิน ล้วนเป็นสิ่งกระตุ้นทางประสาทสัมผัส สิ่งกระตุ้นทางประสาทสัมผัสที่อาจกระตุ้นให้เกิดอาการไมเกรนกำเริบ ได้แก่5

  • แสงจ้า
  • เสียงดัง
  • กลิ่นฉุน
  • แสงกระพริบ

ปัจจัยทางสิ่งแวดล้อม 

เช่นเดียวกับสิ่งกระตุ้นทางประสาทสัมผัส ยังมีสิ่งต่างๆ ในสิ่งแวดล้อมที่สามารถกระตุ้นไมเกรนได้ สิ่งเหล่านี้ได้แก่5

  • การเปลี่ยนแปลงของสภาพอากาศ/ภูมิอากาศ
  • อากาศที่ไม่ถ่ายเทหรือเต็มไปด้วยควัน

ยา 

ยาบางชนิดอาจกระตุ้นไมเกรนได้ ยาเหล่านี้ได้แก่7

  • ยานอนหลับบางชนิด
  • ยาคุมกำเนิดบางชนิด
  • ยาฮอร์โมนทดแทน

ฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนเป็นตัวการกระตุ้นไมเกรนที่สำคัญในผู้หญิง ผู้หญิงบางคนมีความไวต่อการผันผวนของระดับฮอร์โมนเหล่านี้ตามรอบของประจำเดือนซึ่งอาจส่งผลกระทบต่อไมเกรน8 เช่นเดียวกับยาทุกชนิด คุณควรปรึกษาแพทย์ของคุณถึงวิธีการที่ดีที่สุดในการจัดการกับไมเกรนของคุณ โดยเฉพาะเมื่อมีการใช้ยาฮอร์โมนทดแทนหรือยาคุมกำเนิดประเภทใดก็ตาม

ค้นหาสิ่งกระตุ้นไมเกรนของคุณ

สิ่งกระตุ้นมีความเฉพาะเจาะจงในแต่ละบุคคล และไม่ใช่เรื่องง่ายเสมอไปที่จะระบุว่าอะไรเป็นสิ่งกระตุ้นของคุณ ยิ่งไปกว่านั้น สิ่งกระตุ้นอย่างเดียวกันอาจไม่ได้ทำให้เป็นไมเกรนทุกครั้ง และการกำเริบของไมเกรนยังอาจเกิดจากสิ่งกระตุ้นหลายอย่างร่วมกัน5

อาจเป็นการยากในตอนแรกที่จะค้นหาว่าสิ่งกระตุ้นใดที่ทำให้คุณเกิดอาการไมเกรนกำเริบ โดยเฉพาะหากมีสิ่งกระตุ้นมากกว่าหนึ่งสิ่งอย่างเข้ามาเกี่ยวข้อง5 เมื่อคุณมีทั้งชีวิตการงานและชีวิตทางสังคมที่วุ่นวายร่วมกับปัจจัยส่งเสริมอื่นๆ เช่นประจำเดือนหรือการเปลี่ยนแปลงของสิ่งแวดล้อม จึงอาจเป็นการยากที่จะระบุอย่างชัดเจนว่าเกิดอะไรขึ้น แต่ด้วยเครื่องมือที่เหมาะสมคุณจะสามารถติดตามสิ่งกระตุ้นไมเกรนของคุณได้

ติดตามสิ่งกระตุ้น
ของคุณด้วย
บันทึกประจำวัน
ของไมเกรน

การทำ"บันทึกประจำวันของไมเกรน (Migraine Diary)” เป็นหนึ่งในวิธีการค้นหาว่าอะไรอาจเป็นสิ่งกระตุ้นของคุณ ด้วยการบันทึกสิ่งเหล่านี้ คุณอาจสามารถสังเกตพบสิ่งกระตุ้นไมเกรนของคุณ9 ซึ่งคุณสามารถนำไปปรึกษากับแพทย์ เพื่อน และครอบครัวของคุณได้

นำสิ่งที่คุณบันทึกไว้ติดตัวไปด้วยเมื่อมีนัดหมายกับแพทย์ ซึ่งคุณและแพทย์สามารถร่วมกันทบทวนสิ่งที่คุณบันทึกเพื่อช่วยระบุหาสิ่งกระตุ้นและวางแผนเพื่อการดูแลที่เหมาะสมที่สุดเท่าที่เป็นไปได้เพื่อป้องกันอาการไมเกรนกำเริบ

  1. NHS Choices.Migraine. http://www.nhs.uk/conditions/migraine/Pages/Introduction.aspx [Last Accessed: November 2018]
  2. The Migraine Trust.Facts and Figures https://www.migrainetrust.org/about-migraine/migraine-what-is-it/facts-figures/ [Last Accessed: November 2018]
  3. Lipton et al. Migraine: Epidemiology, Impact, and Risk Factors for Progression. Headache 2005; 45: S3-S13
  4. The Migraine Trust. Common Triggers https://www.migrainetrust.org/about-migraine/trigger-factors/common-triggers/ [Last Accessed: November 2018] 
  5. Migraine Action. Triggers. http://www.migraine.org.uk/information/triggers [Last Accessed: November 2018]
  1. Migraine. Migraine triggers: food and drinks. https://migraine.com/migraine-triggers/food-and-drinks/ [Last accessed November 2018]
  2. NHS Choices. Migraine Causes. http://www.nhs.uk/Conditions/Migraine/Pages/Causes.aspx [Last accessed November 2018]
  3. The Migraine Trust. Migraine and the contraceptive pill. https://www.migrainetrust.org/living-with-migraine/coping-managing/contraceptive-pill/ [Last Accessed: November 2018]
  4. The Migraine Trust. Keeping a migraine diary. https://www.migrainetrust.org/living-with-migraine/coping-managing/keeping-a-migraine-diary/ [Last Accessed: November 2018]

กลับไปด้านบน